Woordenlijst veehouderij

Pens (rumen)

Het grootste van de vier maagcompartimenten van het rund. Hier wordt het voer door micro-organismen gefermenteerd.

Netmaag (reticulum)

Tweede maagcompartiment, in open verbinding met de pens. Zware voorwerpen blijven tussen pens en netmaag liggen.

Pensbolus (sensorbolus)

Sensor die de dierenarts oraal aan de koe ingeeft en die in de pens blijft om continu gegevens zoals lichaamstemperatuur en activiteit te meten.

Tochtigheid (oestrus, bronst)

Periode waarin de koe het bespringen accepteert. De cyclus duurt gemiddeld 21 dagen; de eigenlijke tocht duurt meestal 8–18 uur.

Stille tocht

Tochtigheid met zwakke signalen, die daardoor met het oog moeilijk te herkennen is.

Kunstmatige inseminatie (KI)

Het op het juiste moment inbrengen van sperma van een geselecteerde stier bij de koe.

Tussenkalftijd

De tijd tussen twee opeenvolgende afkalvingen van een koe. Gemiste tochten verlengen deze periode.

Draagtijd

Bij runderen gemiddeld ongeveer 283 dagen (circa 9,5 maand).

Lactatie

De periode na het afkalven waarin de koe melk geeft.

Droogstand

Rustperiode vóór het volgende afkalven waarin de koe niet wordt gemolken.

Mastitis (uierontsteking)

Ontsteking van het uierweefsel. Een van de meest voorkomende ziekten die melkkwaliteit en melkproductie verlagen.

Metritis (baarmoederontsteking)

Baarmoederinfectie in de eerste dagen na het afkalven; gaat vaak gepaard met koorts.

Ketose (slepende melkziekte)

Stofwisselingsziekte door een energietekort na het afkalven; eetlust en productie dalen.

Hittestress

Toestand waarin de koe door temperatuur en luchtvochtigheid haar lichaamstemperatuur niet in balans kan houden; voeropname, melkproductie en vruchtbaarheid dalen.

THI (temperatuur-vochtigheidsindex)

Index die temperatuur en luchtvochtigheid combineert tot één getal dat de mate van hittestress aangeeft.

Body condition score (BCS)

Beoordeling van de vetbedekking van de koe, meestal op een schaal van 1 tot 5.

Kreupelheid

Afwijkend looppatroon door klauw- en beenproblemen; vermindert beweging en productie.

Herkauwen

Het terugbrengen van ingeslikt voer naar de bek om het opnieuw te kauwen; een teken van een gezonde vertering.

Wachttijd

Wettelijke periode na een behandeling met diergeneesmiddelen waarin melk of vlees niet voor consumptie mag worden geleverd.

Precisieveehouderij

Continue, individuele monitoring van elk dier met sensoren, software en kunstmatige intelligentie.

Kennisbank