TürkçeSüt ineklerinde ısı stresi ve THI
Isı stresi, ineğin sıcak ve nemli havada fazla ısıyı vücudundan atamaması durumudur. Sıcaklık ve nemi birleştiren THI (sıcaklık-nem indeksi) yükseldikçe yem tüketimi, süt verimi ve doğurganlık düşer. Gölgelik, havalandırma, serinletme ve bol temiz su ısı stresini azaltmanın temel yollarıdır.
Isı stresi nedir?
Yüksek verimli süt inekleri metabolizmaları nedeniyle çok ısı üretir. Hava sıcak ve nemli olduğunda bu ısıyı atmakta zorlanırlar; vücut ısısı yükselir ve inek ısı stresine girer. Isı stresi yalnızca yazın değil, havalandırması yetersiz kapalı ahırlarda ılık günlerde de görülebilir.
THI (sıcaklık-nem indeksi) nedir?
THI, sıcaklık ve nem değerlerini tek bir sayıda birleştirerek ısı stresi riskini gösterir. Aynı sıcaklıkta nem arttıkça THI da yükselir. Süt inekleri için yaygın kabule göre THI yaklaşık 68–72 düzeyinden itibaren ısı stresi belirtileri başlar; değer yükseldikçe etkiler ağırlaşır.
Isı stresinin belirtileri
- Hızlı ve ağız açık solunum
- Yem tüketiminde ve geviş getirmede azalma
- Su tüketiminde artış
- Gölgeye ve su başına toplanma, ayakta durma
- Vücut ısısında yükselme
Süt verimi ve doğurganlığa etkisi
Isı stresi altındaki ineğin yem tüketimi düşer ve buna bağlı olarak süt verimi azalır. Kızgınlık belirtileri zayıflar, gebe kalma oranı düşer. Etkiler hava serinledikten sonra da bir süre devam edebilir.
Isı stresinden korunma yolları
- Gölgelik ve iyi yalıtılmış çatı
- Havalandırma ve fanlar
- Serinletme: Fanlarla birlikte duşlama sistemleri
- Bol ve temiz su: Kolay ulaşılabilir sulukları artırın
- Yemleme düzeni: Yemi günün serin saatlerinde verin
Rasyon düzenlemeleri için hayvan besleme uzmanınıza ve veteriner hekiminize danışın.
Isı stresini ölçmek
Ahırdaki sıcaklık ve nem THI’yi gösterir; ineğin vücut ısısı ise hayvanın bu koşullardan ne kadar etkilendiğini. Edell Biosense rumen kapsülü vücut ısısındaki artışı gösterir; Edell Climate ortam sensörleri ise ahırdaki sıcaklık, nem ve hava kalitesini aynı uygulamada izlemek için geliştirilmektedir.
Sık sorulan sorular
Süt ineklerinde ısı stresi hangi THI değerinde başlar?
Yaygın kabule göre THI yaklaşık 68–72 düzeyinden itibaren ısı stresi belirtileri başlar.
Isı stresi süt verimini düşürür mü?
Evet. Yem tüketimi azaldığı için süt verimi düşer; doğurganlık da olumsuz etkilenir.
Isı stresi nasıl önlenir?
Gölgelik, havalandırma, fan ve duşlama, bol temiz su ve yemin serin saatlerde verilmesi başlıca önlemlerdir.
Ücretsiz keşif için hayvan sayınızı ve ilinizi WhatsApp’tan yazın.